નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે 31 ઑગસ્ટ 2026ના રોજ વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ 2027ના કર્ટન રેઝરનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. જાન્યુઆરી 2027માં ગાંધીનગરમાં યોજાનારી 11મી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ પહેલાંનો આ કાર્યક્રમ માત્ર એક ઔપચારિક શરૂઆત નથી, પરંતુ ગુજરાતે આગામી રોકાણ અને ઔદ્યોગિક વિકાસ માટે અત્યારથી જ શરૂ કરેલી ગ્રાઉન્ડવર્ક તૈયારીઓનો સ્પષ્ટ સંકેત છે. એક તરફ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ તાજેતરમાં અમેરિકા અને કેનેડાનો પ્રવાસ કરીને વૈશ્વિક રોકાણકારો સુધી પહોંચ્યા છે તો બીજી તરફ દિલ્હી ખાતે દેશના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિઓ, વિવિધ દેશોના રાજદ્વારીઓ અને ભારત સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે સીધો સંવાદ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
દિલ્હીના આ કાર્યક્રમમાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી ઉદ્યોગ જગતના પ્રતિનિધિઓ સાથે ચર્ચા કરશે, જ્યારે સાંજે તાજ પેલેસ ખાતે વિવિધ દેશોના હેડ્સ ઑફ મિશન્સ અને સરકારી અધિકારીઓ સાથે બેઠક યોજાશે. દિલ્હીમાં આ આયોજન પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે એક જ દિવસમાં ગુજરાત ઉદ્યોગ જગત અને વૈશ્વિક રાજદ્વારી સમુદાય, બંનેને એકસાથે પોતાની આગામી સમિટ સાથે જોડી શકે. આ વ્યૂહરચના દર્શાવે છે કે રાજ્ય સરકાર સમિટના મહિનાઓ પહેલાંથી જ વૈશ્વિક સ્તરે મજબૂત નેટવર્કિંગ અને સંબંધો સ્થાપિત કરવા માગે છે.
દિલ્હીના કાર્યક્રમની સૌથી મહત્વની ખાસિયત એ છે કે મુખ્યમંત્રી માત્ર સામૂહિક સત્રમાં ભાષણ આપીને અટકવાના નથી, પરંતુ ભારત મંડપમ ખાતે તેઓ વિવિધ કંપનીઓના વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓ સાથે વન-ટુ-વન મિટિંગ્સ પણ કરશે. આ બેઠકોમાં TPREL, JSW એમજી મોટર ઇન્ડિયા, સ્નાઇડર ઇલેક્ટ્રિક ઇન્ડિયા, ડીસીએમ શ્રીરામ, સોલ સેમિકન્ડક્ટર્સ, શ્રી સિમેન્ટ, પૂર્વ ગ્રીન પાવર, એલજી એનર્જી સોલ્યુશન્સ, જેબીએમ ગ્રુપ, મેક્સ હેલ્થકેર, ઉનો મિન્ડા, એસીએમઈ સોલર, એરટ્રંક, એચઆઈએફ ગ્લોબલ, જીએચસીએલ, સ્બેર બેન્ક, પીબી ફિનટેક અને મેનકાઇન્ડ ફાર્મા જેવી મોટી કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ કંપનીઓની યાદી પરથી જ સમિટની ભાવિ દિશાનો સ્પષ્ટ ખ્યાલ આવી જાય છે. આ બેઠકોના કેન્દ્રમાં રિન્યુએબલ એનર્જી, ઓટોમોબાઇલ્સ, સેમિકન્ડક્ટર્સ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, સિમેન્ટ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, હેલ્થકેર, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, રેલવે, AI, ડેટા સેન્ટર્સ, આઈટી-બીપીએમ, કેમિકલ્સ અને બીએફએસઆઈ જેવા અતિ આધુનિક ક્ષેત્રો રહેશે. આનાથી એ બાબત સાબિત થાય છે કે આગામી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત માત્ર કેટલું રોકાણ આવશે તેનો આંકડો મેળવવા પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ આગામી દાયકાની નવી ટેક્નોલોજી અને ઉદ્યોગોની મજબૂત ઇકોસિસ્ટમ ગુજરાતમાં ઊભી કરવાનો ધ્યેય ધરાવે છે.
આ વન-ટુ-વન બેઠકોમાં માત્ર નવા ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ઓપર્ચ્યુનિટીઝ પર જ નહીં, પરંતુ કંપનીઓના એક્સપાન્શન પ્લાન્સ અને સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ્સ અંગે પણ વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવશે. ગુજરાતનો પ્રયાસ માત્ર નવી કંપનીઓને રાજ્યમાં લાવવાનો નથી, પરંતુ પહેલેથી રાજ્યમાં કાર્યરત કે વૈશ્વિક સ્તરે પ્રખ્યાત કંપનીઓને પોતાનો વ્યવસાય વિસ્તારવા, નવી ટેક્નોલોજી લાવવા અને ગુજરાતને પોતાની ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઇનમાં સ્થાન આપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. આ જ દ્રષ્ટિકોણ વાઇબ્રન્ટ ગુજરાતને એક સામાન્ય ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કૉન્ફરન્સથી અલગ પાડીને એક અત્યંત પ્રભાવશાળી અને મોટા પ્લેટફોર્મ તરીકે પ્રસ્થાપિત કરે છે.
કર્ટન રેઝર પહેલા CMની અમેરિકા મુલાકાત
દિલ્હીના કર્ટન રેઝર કાર્યક્રમ પહેલાં જ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં ગુજરાતનું એક ઉચ્ચસ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળ અમેરિકા અને કેનેડાનો સફળ પ્રવાસ પૂર્ણ કરીને પરત ફર્યું છે. 17થી 26 ઑગસ્ટ દરમિયાન યોજાયેલી આ મુલાકાતમાં સેન ફ્રાન્સિસ્કો, વોશિંગ્ટન ડી.સી., ન્યૂયોર્ક અને ટોરોન્ટો જેવા અગ્રણી બિઝનેસ અને ટેક્નોલોજી કેન્દ્રો ખાતે રોકાણકારો, ટેક્નોલોજી લીડર્સ, ઉદ્યોગસાહસિકો અને ગુજરાતી ડાયસ્પોરા સાથે મહત્ત્વની બેઠકો કરવામાં આવી હતી. આ મુલાકાતનો મુખ્ય હેતુ જાન્યુઆરી 2027માં યોજાનારી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ માટે વૈશ્વિક ભાગીદારી આકર્ષવાનો અને રોકાણના નવા અવસરો ઊભા કરવાનો હતો.
પ્રવાસ પૂરો કરીને અમદાવાદ પરત ફર્યા બાદ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે જણાવ્યું હતું કે આ મુલાકાત દરમિયાન મુખ્યત્વે સેમિકન્ડક્ટર્સ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), ડેટા સેન્ટર્સ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રની વૈશ્વિક કંપનીઓ સાથે ચર્ચા થઈ હતી. આ ઉપરાંત ગિફ્ટ સિટીમાં રોકાણ વધારવા માટે ફાઇનાન્શિયલ સેક્ટરના મોટા અગ્રણીઓ સાથે પણ સફળ બેઠકો આયોજિત કરવામાં આવી હતી. વૈશ્વિક રોકાણકારો તરફથી ખૂબ સકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો છે અને આગામી સમયમાં ગુજરાતમાં ખૂબ સારા પ્રમાણમાં વિદેશી રોકાણ આવે તેવી પ્રબળ શક્યતાઓ દેખાઈ રહી છે.
મુખ્યમંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર આ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસ દરમિયાન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વૈશ્વિક સંબંધો અને વિશ્વસ્તરે તેમના પ્રત્યેના વિશ્વાસનો પ્રત્યક્ષ અનુભવ થયો હતો. ગુજરાત સરકારનો મુખ્ય પ્રયાસ એ રહ્યો છે કે ભારતમાં આવતા વૈશ્વિક રોકાણમાંથી વધુને વધુ હિસ્સો ગુજરાત તરફ લાવવામાં આવે. આ હેતુ સર કરવા માટે રાજ્ય સરકારે સેમિકન્ડક્ટર, AI, ડેટા સેન્ટર, મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્ર તેમજ ગિફ્ટ સિટીની અદ્યતન ક્ષમતાઓ અને સુવિધાઓને વૈશ્વિક મંચ પર મુખ્ય આકર્ષણ તરીકે રજૂ કરી હતી.
ગુજરાતના મુખ્ય સચિવ એમ.કે. દાસે પણ આ વિદેશ પ્રવાસને સફળ ગણાવતા ઉમેર્યું હતું કે અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ ગુજરાતમાં પોતાની કામગીરી શરૂ કરવા ઉત્સુક છે. ખાસ કરીને મેન્યુફેક્ચરિંગ અને રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ સેક્ટરમાં ગુજરાતની ઔદ્યોગિક નીતિઓ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને કારણે રોકાણકારોએ વિશેષ રસ દાખવ્યો છે. આમ, આ પ્રવાસનું પરિણામ માત્ર રોકાણના આંકડા પૂરતું સીમિત ન રહેતાં, રાજ્યમાં રિસર્ચ અને ઉત્પાદનની આધુનિક ઇકોસિસ્ટમ મજબૂત કરવાના એક દૂરંદેશી પગલાં તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
સિલિકોન વેલીની મુલાકાત
સેન ફ્રાન્સિસ્કો અને સિલિકોન વેલીની મુલાકાતનું સૌથી મહત્વનું પાસું એ છે કે ગુજરાત હવે માત્ર પરંપરાગત મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે પોતાનું માર્કેટિંગ નથી કરતું, પરંતુ AI, સેમિકન્ડક્ટર, ડેટા સેન્ટર્સ, એડવાન્સ્ડ ટેક્નોલોજી અને ઇનોવેશન જેવા આધુનિક ક્ષેત્રોમાં પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. આ બદલાવ વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિ સાથે સીધો જોડાયેલો છે, કારણ કે વિશ્વની મોટી કંપનીઓ પોતાની સપ્લાય ચેઇનને ડાઇવર્સિફાઇ કરી રહી છે. ભારત વૈશ્વિક મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ટેક્નોલોજી ઇકોસિસ્ટમમાં વધુ મહત્વપૂર્ણ સ્થાન મેળવવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે ત્યારે ગુજરાત પોતાની આ નવી છબી વૈશ્વિક મંચ પર રજૂ કરી રહ્યું છે.
ગુજરાત પાસે પોર્ટ્સ, ઇન્ડસ્ટ્રીયલ કોરિડોર્સ, પાવર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્લસ્ટર્સ અને ફાઇનાન્શિયલ ઇકોસિસ્ટમ જેવી પોતાની અનન્ય શક્તિઓ ઉપલબ્ધ છે. રાજ્ય સરકાર હવે આ તમામ સુવિધાઓને અલગ-અલગ બતાવવાને બદલે એક જ મજબૂત ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્રપોઝિશન તરીકે વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરી રહી છે. આ સર્વગ્રાહી અભિગમને કારણે વિદેશી રોકાણકારો માટે ગુજરાતમાં એક જ જગ્યાએથી સમગ્ર બિઝનેસ સપોર્ટ સિસ્ટમ મેળવવાનું અને લાંબાગાળાના પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરવાનું અત્યંત સરળ અને આકર્ષક બની રહે છે.
અમેરિકાની મુલાકાત દરમિયાન ગુજરાતના પ્રતિનિધિમંડળે માઇક્રોન, ગૂગલ, એપ્લાઇડ મટીરિયલ્સ, ઝેડસ્કેલર, વોલમાર્ટ અને પરપ્લેક્સિટી જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની અગ્રણી કંપનીઓ અને સંસ્થાઓ સાથે સીધો સંપર્ક સાધ્યો હતો. આ બેઠકોના મુખ્ય કેન્દ્રમાં સેમિકન્ડક્ટર, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ટેક્નોલોજી, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ઇનોવેશન જેવાં ક્ષેત્રો જ રહ્યાં હતાં. આ સંપર્કોનું વાસ્તવિક પરિણામ સમય જતાં સામે આવશે, પરંતુ સમિટ પહેલાં જ ગ્લોબલ ટેક્નોલોજી ઇકોસિસ્ટમ સુધી સીધી પહોંચ બનાવવી એ રાજ્યની લાંબાગાળાની મજબૂત તૈયારી અને દૂરંદેશી દર્શાવે છે.
કેનેડામાં થયેલી મુલાકાત
કેનેડાના ટોરોન્ટોમાં યોજાયેલી બેઠકોમાં ગુજરાતે માત્ર ગુજરાતી ડાયસ્પોરા સાથે જ નહીં, પરંતુ વિદેશી ઉદ્યોગસાહસિકો, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને બિઝનેસ ઓર્ગેનાઇઝેશન્સ સાથે પણ સઘન ચર્ચા કરી હતી. આ દરમિયાન ‘ધ ઇન્ડસ એન્ટરપ્રિન્યોર્સ’ના આશરે 30 જેટલા સભ્યો સાથે એક ખાસ રાઉન્ડટેબલ બેઠકનું આયોજન થયું હતું. આ બેઠકમાં ગુજરાતી ઉદ્યોગસાહસિકોને રાજ્યમાં નવું રોકાણ કરવા અને જાન્યુઆરી 2027માં યોજાનારી 11મી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટમાં સક્રિયપણે ભાગ લેવા માટે સત્તાવાર આમંત્રણ આપ્યું હતું.
અહીં ગુજરાતી ડાયસ્પોરાનો ઉપયોગ માત્ર ભાવનાત્મક કે સાંસ્કૃતિક જોડાણ સુધી સીમિત રાખવામાં આવ્યો નથી. વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં સ્થાયી થયેલા ગુજરાતીઓ પાસે સ્થાનિક બજારો, મજબૂત બિઝનેસ નેટવર્ક્સ, મૂડી અને આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારીઓ સુધી પહોંચવાની ઉત્તમ ક્ષમતા રહેલી છે. આથી જ રાજ્ય સરકાર ડાયસ્પોરાને માત્ર પ્રવાસી તરીકે નહીં, પરંતુ ગુજરાતના વૈશ્વિક આર્થિક આઉટરીચમાં એક મજબૂત બ્રિજ એટલે કે સેતુ તરીકે જોડવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને જોઈએ તો 17થી 26 ઑગસ્ટ દરમિયાન થયેલો અમેરિકા-કેનેડાનો પ્રવાસ અને 31 ઑગસ્ટનો દિલ્હી કર્ટન રેઝર એ એકબીજાથી અલગ આયોજનો નથી. એક તરફ ગુજરાતે વિદેશી ધરતી પર જઈને આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણકારો સુધી પોતાની વાત પહોંચાડી તો બીજી તરફ હવે દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં ડિપ્લોમેટ્સ, કેન્દ્ર સરકારના અધિકારીઓ અને મોટા ઇન્ડસ્ટ્રી પ્લેયર્સ સાથે વ્યાપક સંવાદ થઈ રહ્યો છે. આ તમામ પ્રવૃત્તિઓનો અંતિમ ધ્યેય જાન્યુઆરી 2027માં ગાંધીનગરના વિશાળ મંચ પર આ વૈશ્વિક પ્રયાસોને સફળતાપૂર્વક સાકાર કરવાનો છે.
2003માં થઈ હતી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાતની શરૂઆત
વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટની શરૂઆત 28 સપ્ટેમ્બર 2003ના રોજ તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં થઈ હતી. શરૂઆતનો મુખ્ય વિચાર ગુજરાતને વૈશ્વિક રોકાણકારો સામે એક મજબૂત ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ડેસ્ટિનેશન તરીકે રજૂ કરવાનો હતો. સમય જતાં આ આયોજન માત્ર એક કૉન્ફરન્સ ન રહેતાં બિઝનેસ નેટવર્કિંગ, નોલેજ શેરિંગ અને સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ્સ માટેના એક પ્રભાવશાળી વૈશ્વિક ફોરમમાં પરિવર્તિત થઈ ગયું છે.
આજે ભારતનાં અનેક રાજ્યો પોતાની ઇન્વેસ્ટર સમિટ યોજે છે, જ્યાં મોટા ઉદ્યોગપતિઓને આમંત્રિત કરીને MoU કરવામાં આવે છે અને રાજ્યના ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પોટેન્શિયલને રજૂ કરાય છે. પરંતુ જ્યારે 2003માં ગુજરાતે આ વિઝન સાથે શરૂઆત કરી હતી ત્યારે રાજ્ય સ્તરે આવી ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સમિટ યોજવાનું મોડેલ આટલું સામાન્ય કે પ્રચલિત નહોતું. ગુજરાતે જ દેશમાં આ પ્રકારના આયોજનોનો પાયો નાખ્યો હતો.
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 2023માં વાઇબ્રન્ટ ગુજરાતના 20 વર્ષ પૂર્ણ થવા નિમિત્તે આ મંચના વિકાસના આંકડા રજૂ કર્યા હતા. 2003માં આ સમિટમાં માત્ર 100 જેટલા પાર્ટિસિપન્ટ્સ કે ડેલીગેટ્સ હાજર રહ્યા હતા, જે બાદમાં વધીને 40,000થી પણ વધુ થઈ ગયા હતા. શરૂઆતમાં માત્ર થોડા દેશો જોડાયા હતા, જ્યારે બાદમાં 135થી વધુ દેશોની ભાગીદારી જોવા મળી હતી. આ ઉપરાંત એક્ઝિબિટર્સની સંખ્યા પણ 30થી વધીને 2,000થી વધુ થઈ ગઈ હતી.
વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત મોડેલની સૌથી મોટી વિશેષતા એ રહી છે કે 2009માં જ્યારે સમગ્ર વિશ્વ વૈશ્વિક આર્થિક મંદીમાંથી પસાર થઈ રહ્યું હતું ત્યારે પણ આ સમિટ રદ કે મુલતવી રાખવામાં આવી નહોતી. તે સમયે અધિકારીઓએ સમિટ સ્થગિત કરવાની સલાહ આપી હતી, પરંતુ સરકારના મજબૂત નિર્ણયને કારણે આયોજન ચાલુ રહ્યું અને 2009ની આ આવૃત્તિએ સફળતાનો એક નવો ઇતિહાસ રચ્યો હતો.
આ ઘટના દર્શાવે છે કે વાઇબ્રન્ટ ગુજરાતને ક્યારેય એક આઇસોલેટેડ ઇવેન્ટ તરીકે નથી જોવામાં આવી, પરંતુ તેને એક સતત ચાલતી પ્રક્રિયા બનાવવામાં આવી છે. 2023માં વડા પ્રધાન મોદીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત એ વન-ટાઇમ ઇવેન્ટમાંથી એક મજબૂત ઇન્સ્ટિટ્યૂશન અને ઓનગોઇંગ સિસ્ટમ બની ગયું છે. આ વિશાળ સફળતાના ત્રણ મુખ્ય આધારસ્તંભ રહ્યા છે. આઇડિયા, ઇમેજિનેશન અને ઇમ્પ્લીમેન્ટેશન.
10મી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ
2024માં યોજાયેલી 10મી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટની થીમ ‘ગેટવે ટુ ધ ફ્યુચર’ રાખવામાં આવી હતી. આ સમિટમાં 34 પાર્ટનર કન્ટ્રીઝ અને 16 પાર્ટનર ઓર્ગેનાઇઝેશન્સ સક્રિયપણે જોડાયા હતા. આ આયોજન દરમિયાન મુખ્યત્વે ઇન્ડસ્ટ્રી 4.0, ટેક્નોલોજી એન્ડ ઇનોવેશન, સસ્ટેનેબલ મેન્યુફેક્ચરિંગ, ગ્રીન હાઇડ્રોજન, ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી, રિન્યુએબલ એનર્જી અને સસ્ટેનેબિલિટી જેવા અત્યાધુનિક અને પર્યાવરણલક્ષી વિષયો પર સઘન સેમિનાર્સ અને કૉન્ફરન્સિસ આયોજિત કરવામાં આવ્યા હતા.
આ પરિબળ દર્શાવે છે કે વાઇબ્રન્ટ ગુજરાતનો કાર્યક્ષેત્ર અને વ્યાપ સમય જતાં કેવી રીતે પરિવર્તિત થયો છે. જો આ સમિટ માત્ર જમીનની ફાળવણી અને રોકાણના આંકડા પૂરતી સીમિત હોત તો ઇન્ડસ્ટ્રી 4.0, AI, ગ્રીન હાઇડ્રોજન, ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી અને ઇનોવેશન જેવા ભવિષ્યના મહત્વના ક્ષેત્રો તેના કેન્દ્ર સ્થાને ન હોત. રાજ્ય સરકારે પરંપરાગત ઉત્પાદનની સાથે-સાથે નવી ટેક્નોલોજી અને પર્યાવરણ અનુકૂળ ઉદ્યોગો પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે.
2024ની સમિટ દરમિયાન ગ્લોબલ બિઝનેસ લીડર્સે પણ ગુજરાતની લાંબાગાળાની ગ્રોથ સ્ટ્રેટેજીથી પ્રભાવિત થઈને રોકાણ અને વ્યાપાર વિસ્તરણની મોટી જાહેરાતો કરી હતી. ઉદાહરણ તરીકે રિલાયન્સે આગામી વર્ષોમાં ગુજરાતમાં ગ્રીન ગ્રોથ સહિતના ક્ષેત્રોમાં રોકાણ ચાલુ રાખવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી હતી, જ્યારે અદાણી ગ્રુપ દ્વારા પણ મોટાપાયે રોકાણ અને રોજગાર સર્જનની યોજનાઓ જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ જાહેરાતો દર્શાવે છે કે સમિટ કેવી રીતે કોર્પોરેટ કમિટમેન્ટ્સ માટે એક મજબૂત વૈશ્વિક મંચ તરીકે કામ કરી રહી છે.
વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ કૉન્ફરન્સ
વાઇબ્રન્ટ ગુજરાતના આ નવા તબક્કાની સૌથી મહત્વની અને નવીન પહેલ ‘વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ કૉન્ફરન્સ’ છે. આ મોડેલ પાછળનો મુખ્ય વિચાર એ છે કે ગ્લોબલ સમિટને માત્ર દર બે વર્ષે ગાંધીનગર સુધી સીમિત રાખવાને બદલે રાજ્યના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં લઈ જવી. ઉત્તર ગુજરાત, કચ્છ-સૌરાષ્ટ્ર, દક્ષિણ ગુજરાત અને મધ્ય ગુજરાત માટે અલગ-અલગ રિજનલ કૉન્ફરન્સિસ આયોજિત કરવામાં આવી, જેથી સ્થાનિક જરૂરિયાતો અને ઔદ્યોગિક ક્ષમતા મુજબ દરેક પ્રદેશને સીધો વૈશ્વિક રોકાણકારો સાથે જોડી શકાય.
જાન્યુઆરી 2026માં કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રના 12 જિલ્લાઓને આવરી લેતી રિજનલ કૉન્ફરન્સ યોજાઈ હતી, જેમાં સિરામિક્સ, એન્જિનિયરિંગ, પોર્ટ્સ, ફિશરીઝ, પેટ્રોકેમિકલ્સ અને ગ્રીન એનર્જી જેવા ક્ષેત્રો પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું. આ આયોજનમાં જાપાન, સાઉથ કોરિયા, રવાંડા અને યુક્રેન પાર્ટનર કન્ટ્રીઝ તરીકે જોડાયા હતા. ખાસ કરીને યોજાયેલી MSME કોન્ક્લેવ દ્વારા સ્થાનિક નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને પણ વૈશ્વિક માર્કેટ, ટેક્નોલોજી અપગ્રેડેશન અને ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઇન સાથે જોડવાનો સફળ પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
મે 2026માં સુરત ખાતે યોજાયેલી દક્ષિણ ગુજરાત રિજનલ કૉન્ફરન્સમાં 2,792 MoU થયા હતા, જેમાં કુલ ₹3.53 લાખ કરોડથી વધુના ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્રપોઝલ્સ સામેલ હતા. આ આંકડો સ્પષ્ટ દર્શાવે છે કે દક્ષિણ ગુજરાતના ટેક્સટાઇલ, ડાયમંડ, કેમિકલ્સ અને પોર્ટ્સ જેવા વિશાળ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ક્લસ્ટર્સમાં વૈશ્વિક રોકાણ આકર્ષવા માટે એક મોટું રિજનલ મિકેનિઝમ ઊભું થયું છે.
જૂન 2026માં વડોદરા ખાતે મધ્ય ગુજરાત રિજનલ કૉન્ફરન્સ યોજાઈ હતી, જે રિજનલ મોડેલનું ચોથું મહત્વનું પગથિયું બની રહી. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ દ્વારા ઉદ્ઘાટિત આ પરિષદમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ, એન્જિનિયરિંગ, કેમિકલ્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને અર્બન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા ક્ષેત્રોની સંભાવનાઓ રજૂ કરવામાં આવી હતી. દિલ્હીથી આવેલા કેન્દ્રીય મંત્રીઓ અને દેશ-વિદેશના પ્રતિનિધિઓની હાજરી વચ્ચે સ્થાનિક ઉદ્યોગોને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનાવવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
આ રિજનલ આયોજનો સાબિત કરે છે કે ગુજરાતનું રોકાણ આકર્ષવાનું અભિયાન હવે માત્ર રાજ્યની રાજધાની પૂરતું સીમિત નથી રહ્યું. દરેક પ્રદેશની પોતાની અલગ ઔદ્યોગિક શક્તિઓ અને અનુકૂળતાઓને ઓળખીને વિદેશી રોકાણકારો સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવી રહી છે. આ વ્યૂહરચનાના કારણે મોટા કોર્પોરેટ ગૃહોની સાથે સાથે તમામ પ્રદેશોના નાના ઉદ્યોગસાહસિકોને પણ ગ્લોબલ પ્લેટફોર્મ અને ટેક્નોલોજીનો સીધો લાભ મળી રહ્યો છે.
ગુજરાતમાં થઈ રહ્યું છે બિઝનેસ મોબિલાઇઝેશન
આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દર્શાવે છે કે ગુજરાતમાં હવે સતત બિઝનેસ મોબિલાઇઝેશન ચાલી રહ્યું છે. 17થી 26 ઑગસ્ટ દરમિયાન થયેલો અમેરિકા-કેનેડાનો પ્રવાસ, 31 ઑગસ્ટનો દિલ્હી કર્ટન રેઝર અને વિવિધ રિજનલ કૉન્ફરન્સ એ બધી એક જ મોટી કાર્યયોજનાની કડીઓ છે. ગાંધીનગરમાં યોજાનારી મુખ્ય ગ્લોબલ સમિટ પહેલાં જ સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગ્રાઉન્ડવર્ક મજબૂત કરીને રાજ્ય સરકારે પોતાના આર્થિક અને ઔદ્યોગિક વિકાસને એક નવી ઊંચાઈ આપી છે.
વાઇબ્રન્ટ ગુજરાતના વિકાસ સાથે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન આવ્યું છે કે આ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સમિટ હવે ધીમે-ધીમે આખી ઇકોનોમિક ઇકોસિસ્ટમ સમિટ બની રહી છે. 2024ની સમિટમાં ગ્રીન હાઇડ્રોજન, રિન્યુએબલ એનર્જી, ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી, સસ્ટેનેબલ મેન્યુફેક્ચરિંગ, ઇન્ડસ્ટ્રી 4.0 અને ટેક્નોલોજી જેવા વિષયો મુખ્ય હતા.
હવે 2027ના કર્ટન રેઝરમાં સેમિકન્ડક્ટર, AI, ડેટા સેન્ટર્સ, BFSI, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને અદ્યતન ઉત્પાદન ક્ષેત્રની કંપનીઓ સાથે વન-ટુ-વન મિટિંગ્સ થઈ રહી છે. કોઈપણ મોટા રોકાણ માટે માત્ર જમીન કે સબ્સિડી પૂરતી નથી હોતી, પરંતુ વીજળી, લોજિસ્ટિક્સ, પોર્ટ્સ, કુશળ માનવબળ, ટેક્નોલોજી પાર્ટનર્સ અને ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસથી સજ્જ એક ઇન્ટિગ્રેટેડ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ઇકોસિસ્ટમ જરૂરી હોય છે.
આગામી સમયની નવી ઇકોનોમી માટે ગિફ્ટ સિટીને ફાઇનાન્શિયલ ઇકોસિસ્ટમ તરીકે વિકસાવવી, ડેટા સેન્ટર્સ માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરવું, સેમિકન્ડક્ટર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગને પ્રોત્સાહન આપવું તેમજ રિન્યુએબલ એનર્જી કેપેસિટી વધારવી એ બધી બાબતો ગુજરાતની નવી ઇકોનોમિક પોઝિશનિંગ દર્શાવે છે. ડેટા સેન્ટર માટે સતત પાવર સપ્લાય અને ફાઇબર કનેક્ટિવિટી જોઈએ, AI માટે કમ્પ્યુટિંગ કેપેસિટી જોઈએ અને સેમિકન્ડક્ટર માટે એડવાન્સ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમ જોઈએ. આથી, ગુજરાત આજે જે કંપનીઓ સાથે વાતચીત કરી રહ્યું છે તે ભવિષ્યના આર્થિક માળખામાં પરસ્પર જોડાયેલી છે.
વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત મોડેલનું અન્ય એક મહત્વનું પાસું પ્રી-સમિટ પ્રેપરેશન એટલે કે સમિટ પહેલાંની સઘન તૈયારીઓ છે. 2024ની સમિટ પહેલાં પણ મુંબઈ, દિલ્હી, બેંગલુરુ જેવાં ભારતીય શહેરો ઉપરાંત ન્યૂજર્સી, દુબઈ, સિંગાપોર, ટોક્યો, ફ્રેન્કફર્ટ અને પેરિસ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય બિઝનેસ સેન્ટર્સમાં રોડશો કરીને ઇન્વેસ્ટર આઉટરીચ કરવામાં આવ્યું હતું. આથી 2027 માટે મુખ્યમંત્રીનો અમેરિકા-કેનેડા પ્રવાસ અને દિલ્હીનો કર્ટન રેઝર એ લાંબા સમયથી ચાલતી પ્રી-સમિટ આઉટરીચ સ્ટ્રેટેજીનો જ એક ભાગ છે, જેથી મુખ્ય સમિટ પહેલાં જ કંપનીઓ ગુજરાતની પોલિસી, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રોકાણની તકોથી માહિતગાર થઈ જાય.
કોઈપણ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સમિટની સાચી સફળતા માત્ર MoUના આંકડાઓથી નહીં પરંતુ તેના અમલીકરણ પરથી નક્કી થાય છે. MoU માત્ર રોકાણના પ્રપોઝલ કે ઇન્ટેન્શન દર્શાવે છે, જ્યારે વાસ્તવિક રોકાણ ત્યારે જ ગણાય જ્યારે પ્રોજેક્ટ જમીન પર આવે, કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર થાય, પ્રોડક્શન શરૂ થાય અને નવી રોજીરોટીનું સર્જન થાય. ગુજરાત મોડેલ સામે આજે સૌથી મોટો પડકાર હેડલાઇન નહીં પરંતુ કન્વર્ઝનનો છે. MoUને પ્રોજેક્ટમાં, પ્રોજેક્ટને પ્રોડક્શનમાં અને પ્રોડક્શનને એમ્પ્લોયમેન્ટ તથા એક્સપોર્ટસમાં ફેરવવાનો છે.
સરકાર માત્ર MoU સાઇન કરીને અટકી જતી નથી, પરંતુ ઇમ્પ્લીમેન્ટેશન માટે સમગ્ર સિસ્ટમને સતત એક્ટિવ રાખે છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈપણ મોટી પહેલ માટે માત્ર આઇડિયા કે ઇમેજિનેશન પૂરતા નથી, પરંતુ ઇન્ટેન્સ પ્લાનિંગ, કેપેસિટી બિલ્ડિંગ અને સતત મોનિટરિંગ દ્વારા પરિણામ ડિલિવર કરવું જરૂરી છે. આ જ કારણે રાજ્ય સરકારે ગાંધીનગરની મુખ્ય સમિટ ઉપરાંત રાજ્યના ચારેય ઝોનમાં રિજનલ કૉન્ફરન્સ, સેક્ટર-સ્પેસિફિક મિટિંગ્સ, ટ્રેડ શો અને MSME કોન્ક્લેવ યોજીને ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમને સતત કાર્યરત રાખી છે.
2003માં શરૂ થયેલી આ રોકાણ સમિટ આજે એક સ્ટેબલ અને સતત ચાલતી ઇકોનોમિક આઉટરીચ સિસ્ટમ અથવા ઇન્સ્ટિટ્યૂશન બની ગઈ છે. 2027ની સમિટમાં મેન્યુફેક્ચરિંગની સાથે ટેક્નોલોજી, AI, સેમિકન્ડક્ટર્સ, ડેટા સેન્ટર્સ, ગ્રીન એનર્જી, ગ્લોબલ ટ્રેડ, લોજિસ્ટિક્સ અને ફાઇનાન્સનો સમન્વય એ આ મોડેલનો સ્વાભાવિક વિકાસ છે. ભૂપેન્દ્ર પટેલની અમેરિકા-કેનેડા મુલાકાત, દિલ્હીની બેઠકો, રિજનલ કૉન્ફરન્સ અને જાન્યુઆરી 2027ની ગ્લોબલ સમિટને અલગ-અલગ ઘટનાઓ તરીકે નહીં, પરંતુ ગુજરાતને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન સાથે ઊંડાણપૂર્વક જોડતી એક જ લાંબાગાળાની ઇકોનોમિક સ્ટ્રેટેજીના ભાગરૂપે જોવી જોઈએ.
