ભારત (India) અને પાકિસ્તાન (Pakistan) વચ્ચેના તણાવપૂર્ણ સંબંધોમાં ફરી એકવાર નવો વળાંક આવ્યો છે. તાજેતરમાં ગૂગલ અર્થની જૂન 2025ની સેટેલાઈટ ઈમેજમાં પાકિસ્તાનના સરગોધા જિલ્લામાં આવેલા કિરાના હિલ્સ (Kirana Hills) પર ભારતના મિસાઈલ હુમલાના સંકેત મળ્યા છે. આ હુમલો ભારતના ઑપરેશન સિંદૂર દરમિયાન મે 2025માં કરવામાં આવ્યો હોવાનું મનાય છે. આ ઘટનાએ દક્ષિણ એશિયાના રાજકીય અને લશ્કરી વાતાવરણમાં નોંધપાત્ર ચર્ચા જન્માવી છે.
કિરાના હિલ્સ, પાકિસ્તાનના પંજાબ પ્રાંતમાં સરગોધા જિલ્લામાં આવેલું એક ઉચ્ચ સુરક્ષાવાળું ક્ષેત્ર છે, જે પાકિસ્તાનના પરમાણુ હથિયાર કાર્યક્રમ સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલું છે. આ સ્થળનું મહત્વ તેની ભૂગર્ભ પરમાણુ હથિયાર ભંડારણ સુવિધા અને 1980ના દાયકામાં કરવામાં આવેલા સબક્રિટીકલ પરમાણુ પરીક્ષણોને કારણે છે.
કિરાના હિલ્સની નજીક આવેલું મુશાફ એરબેઝ (જે અગાઉ સરગોધા એરબેઝ તરીકે ઓળખાતું હતું) આ ક્ષેત્રની વ્યૂહાત્મક મહત્વતાને વધુ વધારે છે. આ ઉપરાંત, કિરાના હિલ્સ ખુશાબ પરમાણુ સંકુલથી આશરે 75 કિલોમીટર દૂર આવેલું છે, જે પાકિસ્તાનના હથિયાર-ગ્રેડ પ્લુટોનિયમનું ઉત્પાદન કરતું એક મહત્વનું કેન્દ્ર ગણાય છે.
સેટેલાઈટ ઈમેજના પુરાવા
જૂન 2025માં ગૂગલ અર્થ દ્વારા મેળવેલી સેટેલાઈટ ઈમેજનું વિશ્લેષણ જાણીતા જીઓ-ઈન્ટેલિજન્સ નિષ્ણાત ડેમિયન સાયમન દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે X પર શેર કરેલા તેમના નિષ્કર્ષમાં જણાવ્યું હતું કે આ ઈમેજમાં બે મુખ્ય બાબતો સ્પષ્ટ દેખાય છે:
કિરાના હિલ્સ પર હુમલાનું સ્થળ: મે 2025માં ભારતના હુમલાનું ચોક્કસ સ્થળ દેખાય છે, જે એક ટેકરીની એક બાજુએ આવેલું છે.
સરગોધા એરબેઝના રનવેનું સમારકામ: ભારતના હુમલા બાદ સરગોધા એરબેઝના રનવેમાં થયેલા નુકસાનનું ઝડપથી સમારકામ કરવામાં આવ્યું હોવાના પુરાવા મળ્યા છે.
Imagery update from Google Earth of the Sargodha region, Pakistan, captured in June 2025, shows –
— Damien Symon (@detresfa_) July 18, 2025
1 – the impact location of India's strike on Kirana Hills in May 2025
2 – repaired runways at Sargodha airbase post India's strikes in May 2025 pic.twitter.com/BLOXYB9fKP
ડેમિયન સાયમનના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલો ભૂગર્ભ સુવિધાઓ અથવા ટનલોને નુકસાન પહોંચાડવાનો ન હતો, પરંતુ તે ભારત તરફથી એક ચેતવણી હુમલો (warning strike) હોય શકે છે. આ ઈમેજે ભારતના શરૂઆતના નિવેદનોને પડકાર આપ્યો છે, જેમાં ભારતીય વાયુસેનાએ કિરાના હિલ્સને નિશાન ન બનાવ્યું હોવાનો દાવો કર્યો હતો.
ઑપરેશન સિંદૂર ભારતની સેના દ્વારા 9-10 મે, 2025ની રાત્રે શરૂ કરવામાં આવેલું એક લશ્કરી અભિયાન હતું. આ ઑપરેશનનો હેતુ 22 એપ્રિલ, 2025ના રોજ જમ્મુ-કાશ્મીરના પહલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલાનો બદલો લેવાનો હતો, જેમાં પાકિસ્તાન સાથે જોડાયેલા આતંકવાદી જૂથો દ્વારા 26 પ્રવાસીઓની હત્યા કરવામાં આવી હતી. આ હુમલાના જવાબમાં ભારતે પાકિસ્તાનના કેટલાક મહત્વના લશ્કરી ઠેકાણાંને નિશાન બનાવ્યા, જેમાં નવ આતંકવાદી શિબિરો અને 11 હવાઈ થાણાંઓનો સમાવેશ થાય છે. આ ઑપરેશનમાં ભારતે બ્રહ્મોસ મિસાઈલો અને અન્ય ચોકસાઈયુક્ત હથિયારોનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જેનાથી પાકિસ્તાનના લશ્કરી માળખાને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું હતું.
ભારતનું સત્તાવાર નિવેદન
ઑપરેશન સિંદૂર બાદ 12 મે, 2025ના રોજ યોજાયેલી પત્રકાર પરિષદમાં ભારતીય વાયુસેનાના ડાયરેક્ટર જનરલ ઑફ એર ઑપરેશન્સ એર માર્શલ એ.કે. ભારતીએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે, “અમે કિરાના હિલ્સને નિશાન બનાવ્યું નથી. અમને ખબર ન હતી કે ત્યાં પરમાણુ સુવિધાઓ છે.” ભારતના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે પણ આ હુમલાને પરંપરાગત લશ્કરી કાર્યવાહીનો ભાગ ગણાવીને પરમાણુ સુવિધાઓને નિશાન બનાવવાના અહેવાલોને નકારી કાઢ્યા હતા.
