ચીની એપ BAT-BMS પર કેન્દ્રની કાર્યવાહી: ગૂગલ-એપલને સ્ટોરમાંથી હટાવવા આદેશ, ઈ-રિક્ષા રિમોટથી લોક થવાના વિડીયો થયા હતા વાયરલ- શું છે વિવાદ

ચીન સાથે જોડાયેલી BAT-BMS એપને લઈને ઉઠેલા સુરક્ષા સંબંધિત ગંભીર સવાલો વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે ગૂગલ પ્લે સ્ટોર અને એપલ એપ સ્ટોરમાંથી આ એપ હટાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વિડીયોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે આ એપનો ઉપયોગ કરીને બ્લૂટૂથ મારફતે લિથિયમ બેટરીથી ચાલતી ઈ-રિક્ષાઓને રિમોટથી લોક કરી શકાય છે, જેના કારણે વાહનચાલકો રસ્તા વચ્ચે અટવાઈ જતા હતા.

આ સમગ્ર મામલો સામે આવ્યા બાદ દિલ્હી સરકારે પણ તાત્કાલિક તપાસના આદેશ આપ્યા હતા. દિલ્હીના પરિવહન મંત્રી પંકજ સિંઘે જણાવ્યું હતું કે સરકારને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા આ ઘટનાની જાણ થઈ હતી અને જો આરોપો સાચા સાબિત થશે તો જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. દિલ્હી પરિવહન વિભાગ અને દિલ્હી પોલીસને સમગ્ર મામલાની તપાસ સોંપવામાં આવી છે.

તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર અનેક વિડીયો વાયરલ થયા હતા, જેમાં કેટલાક લોકો રસ્તા પર ચાલતી ઈ-રિક્ષા પાસે જઈ BAT-BMS એપ દ્વારા બેટરી સાથે બ્લૂટૂથ કનેક્શન સ્થાપિત કરતા અને ત્યારબાદ ઈ-રિક્ષા અચાનક બંધ થઈ જતી હોવાનું જોવા મળતું હતું. કેટલાક વિડીયોમાં ડ્રાઇવરો વાહન બંધ થઈ જતાં પરેશાન થતા પણ જોવા મળ્યા હતા.

મોરાદાબાદમાં એક ઈ-રિક્ષા ચાલકે દાવો કર્યો હતો કે તેની રિક્ષા આ રીતે લોક થઈ ગઈ હતી, જેના કારણે તેની રોજીરોટી પર અસર પડી હતી. બીજી તરફ ઉજ્જૈનમાં પોલીસે એક વ્યક્તિની ધરપકડ કરી છે, જેના પર મોબાઇલ એપ દ્વારા ઈ-રિક્ષા લોક કરીને ચાલકો પાસેથી પૈસા પડાવવાનો આરોપ છે. સમગ્ર મામલે છેતરપિંડીનો કેસ નોંધાઈ તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.

આ દરમિયાન ટાટા મોટર્સના એક શોરૂમમાં કરવામાં આવેલા પ્રદર્શન દરમિયાન જણાવાયું હતું કે ઇલેક્ટ્રિક કારોમાં આ પ્રકારનું જોખમ નથી. શોરૂમના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ નીરજ મિશ્રાના જણાવ્યા અનુસાર ઇલેક્ટ્રિક કારોમાં ક્લોઝ્ડ-લૂપ અને એન્ક્રિપ્ટેડ બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (BMS) હોય છે, જ્યારે કેટલીક ઈ-રિક્ષાઓમાં બ્લૂટૂથ આધારિત સિસ્ટમ હોવાથી આવી ખામીઓનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે.

ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલયે (MeitY) જણાવ્યું છે કે સુરક્ષા સંબંધિત ચિંતાઓ અને સંભવિત દુરુપયોગને ધ્યાનમાં રાખીને BAT-BMS સહિત બે એપ્સને એપ સ્ટોર પરથી દૂર કરાવવામાં આવી છે. મંત્રાલયે ઉમેર્યું કે સમગ્ર મામલાની તપાસ ચાલુ છે અને સરકાર તેના પર સતત નજર રાખી રહી છે.

શું છે BAT-BMS એપ?

BAT-BMS એક મોબાઇલ એપ્લિકેશન છે, જે લિથિયમ બેટરીથી ચાલતી ઈ-રિક્ષાઓમાં લાગેલી બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (BMS) સાથે બ્લૂટૂથ મારફતે જોડાય છે. સામાન્ય રીતે તેનો ઉપયોગ ઉત્પાદકો, ડીલરો અને સર્વિસ ટેક્નિશિયનો બેટરીની સ્થિતિ તપાસવા, ચાર્જિંગ મોનિટર કરવા, ખામી શોધવા અને બેટરીના કેટલાક સેટિંગ્સ ગોઠવવા માટે કરે છે.

જોકે તાજેતરમાં સામે આવેલા વાયરલ વિડીયો અને ડ્રાઇવરોના આરોપો બાદ આ એપ ચર્ચામાં આવી છે. કેટલાક વાહનચાલકોનો દાવો છે કે એપ દ્વારા તેમની ઈ-રિક્ષા રિમોટથી લોક કરી દેવામાં આવી હતી અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં તેને ફરી શરૂ કરવા બદલ પૈસાની પણ માંગ કરવામાં આવી હતી.

કેન્દ્ર સરકારનું કહેવું છે કે આ મામલે તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ આગળની કાર્યવાહી અંગે નિર્ણય લેવામાં આવશે. હાલમાં સુરક્ષા અને જાહેર હિતને ધ્યાનમાં રાખીને એપને એપ સ્ટોર પરથી હટાવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.