લેહ, પ્રવાસીઓનું સ્વપ્ન સ્થળ, હાલમાં અશાંતિના ઘેરામાં છે. જે વિસ્તાર શાંત અને નિર્મળ હતો, તે હવે હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનોનું કેન્દ્ર બની ગયો છે, જેમાં 4 લોકોના મોત થયા છે અને લગભગ 45 લોકો ઘાયલ થયા છે. આ બધાની વચ્ચે છે કથિત ‘એનવાયરમેન્ટ એક્ટિવિસ્ટ’ સોનમ વાંગચુક, જેમણે સતત ભડકાઉ નિવેદનો આપ્યા છે, તે ચર્ચાના વર્તુળોમાં ફસાયા છે. તેમના નિવેદનોએ સ્થાનિક લોકોને ભારતીય રાજ્ય સામે હિંસા ભડકાવવા માટે પ્રોત્સાહન આપ્યું છે.
આ પહેલી વખત નથી કે વાંગચુક વિવાદમાં આવ્યા હોય. તાજેતરમાં તેમના પર લીઝના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ હતો, પરંતુ હવે તેમની આસપાસનો વિવાદ ગંભીર બન્યો છે. તેમના અગાઉના ભાષણો અને હિટ વિડીયોમાં ઉશ્કેરણીનો ખતરનાક ટ્રેન્ડ દેખાય છે, જેનો સીધો સંબંધ લદ્દાખમાં ઉભી થયેલી મુશ્કેલી સાથે છે.
વિડીયોમાં દેખાયા ભડકાઉ નિવેદનો
તાજેતરના અઠવાડિયામાં સોનમ વાંગચુકના કેટલાક વિડીયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા છે. એક વિડીયોમાં તેઓ પ્રદર્શનકારીઓને માસ્ક અને હૂડી પહેરીને વિરોધ પ્રદર્શન માટે આવવાની સલાહ આપતા જોવા મળે છે. આવી સૂચનાઓ સામાન્ય રીતે હિંસક વિરોધ સાથે જોડાયેલી હોય છે, જ્યાં લોકો પોતાની ઓળખ છુપાવવા માટે આવું કરે છે.
In a dated video, Sonam Wangchuk urged protesters to come masked and hooded, while Smanla Norboo went so far as to threaten the stoning of the BJP office and openly provoked the masses. The so-called youth leaders — Stanzin Chosphel, Jigmet Paljor, and Padma Stanzin — who were… pic.twitter.com/HclFQ2rdGF
— Amit Malviya (@amitmalviya) September 24, 2025
આ વિડીયોમાં વાંગચુક પોતે પણ માસ્ક અને હૂડી પહેરેલા જોવા મળે છે, જે તેમના વાસ્તવિક ઇરાદાઓ પર વધુ શંકા ઉભી કરે છે.
ભારતીય સેના પર નિશાન
બીજા એક વાયરલ વિડીયોમાં વાંગચુક સરહદી વિસ્તારોમાં ભારતીય સેનાની સ્થિતિ વિશે ખતરનાક દાવા કરતા સંભળાય છે. તેઓ કહે છે:
“તમે જાણો છો કે ભારતની સરહદ પર, આપણા સૈનિકો સૌથી નબળી સ્થિતિમાં છે. કારણ કે અહીં સૌથી મજબૂત રેજિમેન્ટ્સ, લદ્દાખ સ્કાઉટ્સ, શીખ રેજિમેન્ટ્સ અને ગોરખા રેજિમેન્ટ્સ તહેનાત છે. આજે લદ્દાખના લોકોનું મનોબળ તૂટી ગયું છે, કારણ કે તેમને ન તો લોકશાહી મળી છે ન તો સુરક્ષા. શીખ રેજિમેન્ટ્સ પણ પંજાબના વિરોધને કારણે નબળી પડી છે અને ગોરખા રેજિમેન્ટ્સ અગ્નિવીર યોજનાને કારણે પીડાઈ રહી છે. વધુ ખરાબ એ છે કે કેટલાક હવે ચીની સેનામાં જોડાઈ રહ્યા છે. આ એ રેજિમેન્ટ હતી જેને એક સમયે એટલી નીડર ગણાવાતી હતી. પરંતુ આજે ભારતીય સેનામાં આવી ઉથલપાથલ ચાલી રહી છે અને કોઈ મીડિયા આ વિશે વાત નથી કરતું.”
“Ladakhi, Sikh and Gorkha soldiers are low on morale to fight for India on China border”
— Monica Verma (@TrulyMonica) March 20, 2024
Scumbag Sonam Wangchuk is a walking threat to National Security!
Kindly note @rajnathsingh @DefenceMinIndia
pic.twitter.com/f1mqo7zUMQ
આ શબ્દો માત્ર ટીકા નથી, તે સંવેદનશીલ સરહદી વિસ્તારમાં ભારતીય સશસ્ત્રદળોની તાકાત પર સવાલ ઉભા કરે છે. વાંગચુક જેવા વ્યક્તિ પાસેથી આવા નિવેદનો લદ્દાખના યુવાનોમાં શંકા અને નારાજગી ફેલાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
ભારતમાં ‘અરબ સ્પ્રિંગ’નું ખતરનાક આહ્વાન
સૌથી ચોંકાવનારો વિડીયો એ છે જેમાં વાંગચુક ખુલ્લેઆમ આરબ સ્પ્રિંગનો ઉલ્લેખ કરે છે, જે મધ્ય-પૂર્વમાં સરકારોને ઉથલાવનાર હિંસક આંદોલનોની શ્રેણી હતી.
તેઓ કહે છે, “જો સરકાર આપણી માંગો પૂરી નહીં કરે, તો હું મારું જીવન તેને (સરકાર) ઉથલાવવા માટે સમર્પિત કરીશ. શું તમે આરબ સ્પ્રિંગ વિશે જાણો છો? આરબ દેશોમાં ક્રાંતિ થઈ અને છ સરકારો બદલાઈ ગઈ. લિબિયાની સરકાર ઉથલાઈ, યમનની સરકાર ઉથલાઈ અને સિરીયામાં ગૃહયુદ્ધ શરૂ થયું. જો આ બધું એક માણસ, મુહમ્મદ બૌઆઝીઝીથી શરૂ થઈ શકે, તો શું આપણા જેવા લોકો આવું ન કરી શકે?”
Sonam Wangchuk openly calls for a violent Arab Spring-style overthrow of the Indian government!
— Sehraan Shah (@SehraanShah) July 19, 2025
Is this what “climate activism” now stands for? From “ice stupas” to instigating anarchy — the mask is slipping. #SonamWangchukExposed pic.twitter.com/hILDgNZa50
આ નિવેદન ભારત વિરુદ્ધ હિંસક ક્રાંતિ માટે સીધું આહ્વાન છે. જેણે વિનાશ અને ગૃહયુદ્ધો લાવ્યા એવા આરબ સ્પ્રિંગનો ઉલ્લેખ કરીને વાંગચુક સ્પષ્ટપણે સ્થાનિક લોકોને અરાજકતા તરફ ધકેલી રહ્યા છે.
ભારતની પાડોશી દેશો સાથે તુલના
બીજા એક વિડીયોમાં વાંગચુક ભારતની તેના પડોશી દેશો સાથે નકારાત્મક તુલના કરે છે. તેઓ કહે છે કે પાકિસ્તાનમાં સ્કારદુ અને બાલ્ટિસ્તાન પાસે પોતાની વિધાનસભાઓ છે, જ્યારે ચીનમાં તિબેટ સહિત પાંચ સ્વાયત્ત પ્રદેશો છે, જેમની પાસે લદ્દાખ કરતાં વધુ અધિકારો છે.
આવી તુલનાઓ માત્ર ભ્રામક નથી, પરંતુ સંવેદનશીલ સરહદી રાજ્યમાં ખતરનાક પણ છે. આ લદ્દાખના લોકોમાં નારાજગી ભડકાવવા અને ભેદભાવની ખોટી વાર્તા ઊભી કરવા માટે રચાયેલી છે.
SONAM WANGCHUK TO FACE ACTION?
— Rahul Shivshankar (@RShivshankar) September 24, 2025
Centre examining Wangchuk's provocative statements drawing comparisons with Nepal Gen Z protest and Arab Spring revolt.
Input: @Arunima24 pic.twitter.com/PFNhDrHzZB
રિપોર્ટ્સ અનુસાર, તેમની ફેબ્રુઆરી 2020માં બ્રિટિશ હાઈકમિશનમાં નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા મોહમ્મદ યુનુસ સાથે મુલાકાત પણ થઈ હતી. ફોટામાં તેઓ યુનુસને ગળે મળતા જોવા મળે છે, જે વાંગચુકના આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો વિશે વધુ શંકા ઉભી કરે છે.
લેહમાં હિંસા
આ ભડકાઉ સંદેશાઓનું દુ:ખદ પરિણામ બુધવાર, 24 સપ્ટેમ્બરના રોજ લેહમાં ફાટી નીકળેલા હિંસક પ્રદર્શનોમાં જોવા મળ્યું. પથ્થરમારો, વાહનોને આગ લગાડવી અને પોલીસ સાથેની અથડામણોએ શહેરને તણાવગ્રસ્ત અને અસ્થિર બનાવ્યું હતું. 4 લોકોના મોત થયા અને 45 લોકો ઘાયલ થયા. દુકાનો બંધ થઈ, શેરીઓ ખાલી થઈ અને સામાન્ય નાગરિકોમાં ભય ફેલાયો હતો.
અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ હિંસા અચાનક ઉભી થઈ નથી. પરંતુ, તે મહિનાઓથી ચાલતા ભાષણો અને વિડીયોનું પરિણામ છે, જેમણે લોકોને સરકાર સામે ઉશ્કેરવાનું કામ કર્યું છે. લદ્દાખની યુવા પેઢી, જેનું ધ્યાન શિક્ષણ અને વિકાસ પર હોવું જોઈએ, તે ખતરનાક અથડામણોમાં ખેંચાઈ ગઈ.
એન્વાયરમેન્ટલ એક્ટિવિસ્ટ ઉપરાંત રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો
સોનમ વાંગચુકને ઘણીવાર મીડિયામાં ‘એન્વાયરમેન્ટલ એક્ટિવિસ્ટ’ કે ‘શિક્ષણ સુધારક’ તરીકે રજૂ કરવામાં આવે છે. પરંતુ વાયરલ વિડીયોની શ્રેણી એકદમ અલગ ચિત્ર રજૂ કરે છે. ભારતીય સેના પર શંકા ઉભી કરવાથી લઈને આરબ સ્પ્રિંગ જેવી હિલચાલનું ખુલ્લેઆમ આહ્વાન કરવું અને અન્ય દેશોમાં હિંસક ઉથલપાથલની પ્રશંસા કરવી, તેમના શબ્દો એક્ટિવિસ્ટથી ઘણા આગળ નીકળી ગયા છે.
