ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલ અંબાજી શક્તિપીઠ દર વર્ષે ભાદરવી પૂનમના મહામેળાને કારણે શ્રદ્ધાળુઓનાં આસ્થાનું કેન્દ્ર બની રહે છે. આ વર્ષે, 1થી 7 સપ્ટેમ્બરની વચ્ચે યોજાયેલા ભાદરવી પૂનમના મેળા દરમિયાન લાખો ભક્તોએ મા અંબાના દર્શન કરી પોતાનું જીવન ધન્ય કર્યું છે. ભારે વરસાદના વિઘ્નો છતાં આ વર્ષે આશરે 40.41 લાખ શ્રદ્ધાળુઓએ અંબાજી ધામની મુલાકાત લીધી, જે શ્રદ્ધા અને ભક્તિનો એક અનોખો પુરાવો છે.
મેળાનો ભવ્ય આરંભ અને તૈયારીઓ
અંબાજી ભાદરવી પૂનમ મહામેળો ગુજરાતનો સૌથી મોટો લોકમેળો ગણાય છે, જેમાં ગુજરાત, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ અને દેશના અન્ય ભાગોમાંથી ભક્તો ઉમટી પડે છે. આ વર્ષે મેળાનો પ્રારંભ 1 સપ્ટેમ્બરે દાંતા માર્ગ પર રથ ખેંચીને વિધિવત રીતે કરવામાં આવ્યો હતો. શ્રી આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટ અને બનાસકાંઠા જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા ‘આસ્થા તમારી, વ્યવસ્થા અમારી’ના મંત્ર સાથે ભવ્ય આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
મેળાની તૈયારીઓ માટે બનાસકાંઠા જિલ્લા કલેક્ટર મિહિર પટેલની અધ્યક્ષતામાં બેઠકો યોજાઈ, જેમાં શ્રદ્ધાળુઓ માટે બસ, રોકાણ, ભોજન, પાર્કિંગ, સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓ, સ્વચ્છતા અને સુરક્ષાની વ્યવસ્થાઓ પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું. આ વર્ષે પ્રથમ વખત 400 ડ્રોન દ્વારા ભવ્ય ડ્રોન લાઇટ શોનું આયોજન કરાયું હતું. આ શોમાં આકાશમાં માતાજીના મંદિરની છબિ, ‘જય માતાજી’નું લખાણ અને ત્રિશૂળ જેવા પ્રતીકોની રચનાઓએ ભક્તોનું મન મોહી લીધું.
લાખો શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટ્યા
આ વર્ષે મેળામાં આશરે 40,41,306 ભક્તોએ મા અંબાના દર્શન કર્યા. ખાસ કરીને છેલ્લા બે દિવસોમાં ભારે વરસાદના કારણે મુશ્કેલીઓ સર્જાઈ, પરંતુ ભક્તોનો ઉત્સાહ અને શ્રદ્ધા અડગ દેખાયા હતા. લાખો ભક્તો પગપાળા યાત્રા કરીને અંબાજી પહોંચ્યા, જેમના મુખ પર ‘બોલ મારી અંબે, જય જય અંબે’ના નાદ ગુંજતા રહ્યા. રસ્તામાં ભજન, કીર્તન અને ધૂનનો માહોલ વાતાવરણને ભક્તિમય બનાવતો હતો.
મેળા દરમિયાન 58,114 યાત્રિકોએ ઉડનખટોલામાં પ્રવાસ કર્યો, જ્યારે ગુજરાત એસટી વિભાગ દ્વારા 13,525 ટ્રિપો દ્વારા 5,92,420 લોકોને પરિવહન સેવા પૂરી પાડવામાં આવી. આ ઉપરાંત, 3,072 ધજા રોહણ કરવામાં આવી, જે શ્રદ્ધાળુઓની ભક્તિનું પ્રતીક હતું.
દાન અને પ્રસાદનું વિતરણ
અંબાજી મેળામાં શ્રદ્ધાળુઓની ઉદારતા પણ જોવા મળી. મેળા દરમિયાન કુલ ₹2,71,30,928નું દાન કરવામાં આવ્યું છે. જેમાં 232.610 ગ્રામ સોનું અને 500 ગ્રામ ચાંદીનું દાન પણ સામેલ હતું. આ ઉપરાંત 28 પ્રસાદ કેન્દ્રો દ્વારા 30 લાખથી વધુ મોહનથાળ અને ચીકીના પ્રસાદ પેકેટનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું. 750 કારીગરોએ 1,000થી 1,200 ઘાણ પ્રસાદ તૈયાર કર્યો, જેમાં એક ઘાણમાં 326.7 કિલોગ્રામ પ્રસાદ બનાવવામાં આવ્યો હતો.
સુવિધાઓ અને સુરક્ષા
શ્રદ્ધાળુઓની સુવિધા માટે વ્યાપક વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી હતી. બસ સ્ટેન્ડથી મંદિર સુધી રેલિંગ ગોઠવવામાં આવી, પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. દર્શન બાદ બહાર નીકળવા માટે શક્તિદ્વાર, હવનશાળા અને ભૈરવજી મંદિર તરફના ગેટનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. વિકલાંગ, વૃદ્ધો અને સગર્ભા મહિલાઓ માટે વ્હીલચેર અને ઇ-રિક્ષા સેવાઓ પૂરી પાડવામાં આવી.
સુરક્ષા માટે ત્રણ સ્તરનો પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો હતો. જેમાં 5,000 પોલીસ જવાનો સામેલ હતા. બાળકો માટે આઈકાર્ડની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી, જેથી ગુમ થયેલા બાળકોને તેમના પરિવાર સાથે મિલન કરાવી શકાય. આ ઉપરાંત, 3,47,672 લોકોને આરોગ્ય સારવાર આપવામાં આવી હોવાનું નોંધાયું છે.
વરસાદનું વિઘ્ન અને ભક્તોનો અડગ વિશ્વાસ
આ વર્ષે મેળાના છેલ્લા બે દિવસોમાં ભારે વરસાદે ભક્તો માટે મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી, પરંતુ શ્રદ્ધાળુઓએ વરસાદી વાતાવરણમાં પણ પોતાની યાત્રા ચાલુ રાખી. ‘અંબાજી દૂર હે, જાના જરૂર હે’ના નાદ સાથે ભક્તો આગળ વધતા રહ્યા. આ વર્ષે 7 સપ્ટેમ્બરે ચંદ્રગ્રહણ હોવાને કારણે સાંજે 5 વાગ્યા બાદ દર્શન બંધ રહ્યા, છતાં ભક્તોનો પ્રવાહ અવિરત ચાલુ રહ્યો.
સાંસ્કૃતિક અને આધ્યાત્મિક મહત્વ
અંબાજી શક્તિપીઠ એ 51 શક્તિપીઠોમાંનું એક પવિત્ર સ્થાન છે, જ્યાં મા સતીનું હૃદય પડ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે. મંદિરમાં મૂર્તિના બદલે ‘શ્રી વિસા યંત્ર’ની પૂજા કરવામાં આવે છે. મેળા દરમિયાન ભવાઈ નાટકો, ગરબા અને સપ્તશતીના પાઠ જેવા આધ્યાત્મિક કાર્યક્રમોનું આયોજન થયું, જેમાં ભક્તોએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો.
આ મેળો માત્ર ધાર્મિક જ નહીં, પરંતુ સાંસ્કૃતિક એકતાનું પણ પ્રતીક છે. વેપારીઓ, હસ્તકલા કલાકારો અને નાના વેપારીઓ માટે આ મેળો રોજગારીનો મોટો અવસર પૂરો પાડે છે.
અંતિમ દિવસ
7 સપ્ટેમ્બરે મેળો વિધિવત રીતે સમાપ્ત થયો. જેમાં લાખો ભક્તોએ મા અંબાના આશીર્વાદ લઈ પોતાનું જીવન સફળ ગણ્યું. ડ્રોન દ્વારા પુષ્પવર્ષા અને રંગબેરંગી રોશનીથી સજ્જ મંદિરે ભક્તોનું મન મોહી લીધું હતું. અંબાજી ભાદરવી પૂનમ મહામેળો એ શ્રદ્ધા, ભક્તિ અને આધ્યાત્મિકતાનો અનોખો ઉત્સવ હતો. ભારે વરસાદ છતાં 40 લાખથી વધુ ભક્તોની ઉપસ્થિતિ અને ઉદાર દાને આ મેળાની લોકપ્રિયતા અને મહત્વને વધુ ઉજાગર કર્યું છે.
