મલયાલમ સિનેમાના અભિનેતા મમૂટી 72મા નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ્સમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો પુરસ્કાર લેવા માટે ગુજરાત આવ્યા હતા. 22 સપ્ટેમ્બરે કેવડિયાના એકતા નગર સ્થિત સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી ખાતે યોજાયેલા સમારોહ દરમિયાન મમૂટીનું પરંપરાગત રીતે સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. આ દરમિયાન તેમના કપાળ પર તિલક લગાવવામાં આવ્યું હતું અને તેમને પરંપરાગત વસ્ત્ર પણ પહેરાવવામાં આવ્યું હતું. સ્વાગતનો આ વિડીયો સામે આવ્યા બાદ સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક મુસ્લિમ યુઝર્સે મમૂટીના તિલકને લઈને વાંધો ઉઠાવ્યો અને સવાલ કર્યો કે મુસ્લિમ હોવા છતાં તેમણે તિલક કેમ લગાવ્યું.
આ વિવાદમાં ‘અબ્બાસ’ નામના એક સોશિયલ મીડિયા યુઝરે મમૂટીના કપાળ પર તિલક લગાવવામાં આવ્યું હોવાને મજહબી અપરાધ ગણાવ્યો હતો. આ ટિપ્પણી બાદ મલયાલમ અભિનેતા અને કોમેડિયન હરિશ્રી યુસુફે મમૂટીના બચાવમાં વિડીયો સંદેશ જાહેર કર્યો હતો. યુસુફે ટીકાકારને ‘કૂવામાંનો દેડકો’ ગણાવ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે કલાકારોની વિચારસરણી સંકુચિત ન હોવી જોઈએ.
ગુજરાતમાં થયું હતું મમૂટીનું પરંપરાગત સ્વાગત
72મા નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ્સનો સમારોહ આ વખતે પહેલીવાર ગુજરાતમાં યોજાયો હતો. એકતા નગર ખાતે આયોજિત સમારોહમાં રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ વિજેતાઓને પુરસ્કાર એનાયત કર્યા હતા. મમૂટીને મલયાલમ ફિલ્મ ‘ભ્રમયુગમ’માં તેમના અભિનય માટે શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો એવોર્ડ મળ્યો હતો. આ પુરસ્કાર તેમણે કાર્તિક આર્યન સાથે વહેંચ્યો હતો. મમૂટી માટે શ્રેષ્ઠ અભિનેતા તરીકે આ ચોથો નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ છે.
ગુજરાત પ્રવાસ દરમિયાન મમૂટીનું સ્વાગત કરતી વખતે તેમને ફૂલનો ગુલદસ્તો આપવામાં આવ્યો હતો, કપાળે તિલક લગાવવામાં આવ્યું હતું અને ખભા પર ત્રિરંગી પરંપરાગત વસ્ત્ર મૂકવામાં આવ્યું હતું. સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીના સોશિયલ મીડિયા પરથી આ સ્વાગતનો વિડીયો સામે આવ્યો હતો. વિડીયોમાં મમૂટી તિલક લગાવતી વખતે સહજ રીતે સ્વાગત સ્વીકારતા જોવા મળે છે.
ભારતમાં મહેમાનના સ્વાગત માટે તિલક કરવું પરંપરા છે. જોકે, મમૂટીના કિસ્સામાં સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક યુઝર્સે આ સાંસ્કૃતિક સ્વાગતને તેમની મજહબી ઓળખ સાથે જોડીને સવાલો ઊભા કર્યા. કેટલાકે તો મુસ્લિમ વ્યક્તિએ તિલક સ્વીકારવું ઇસ્લામ વિરુદ્ધ હોવાનું કહ્યું.
હરિશ્રી યુસુફે કહ્યું- ‘કૂવામાંના દેડકા’
મમૂટી સામે થયેલી આ ટીકાનો જવાબ આપતા હરિશ્રી યુસુફે સોશિયલ મીડિયા પર વિડીયો સંદેશ જાહેર કર્યો. તેમણે કહ્યું કે મલયાલીઓ મમૂટીના નેશનલ એવોર્ડને લઈને ખુશ હતા, પરંતુ એક વ્યક્તિએ તેમની સામે માત્ર એટલા માટે ટિપ્પણી કરી કે ગુજરાતમાં સ્વાગત દરમિયાન તેમના કપાળ પર તિલક લગાવવામાં આવ્યું હતું. યુસુફે આ ટીકાકારને ‘કૂવામાંનો દેડકો’ ગણાવતા કહ્યું કે કલાકારો સંકુચિત વિચારસરણી ધરાવતા નથી અને તેઓ થોડું વ્યાપક રીતે વિચારે છે.
યુસુફે એવો પણ સવાલ કર્યો કે મોટા કાર્યક્રમો અને હોટેલોમાં મહેમાનોનું ફૂલોના ગુલદસ્તા તથા તિલકથી સ્વાગત કરવું સામાન્ય ભારતીય પરંપરા છે, તો પછી તેને વિવાદનું સ્વરૂપ કેમ આપવામાં આવે છે? તેમના જણાવ્યા અનુસાર તિલક લગાવવું અહીં કોઈના ધર્મનો પ્રચાર કરવાનો પ્રયાસ નહોતો, પરંતુ મહેમાનના પરંપરાગત સ્વાગતનો એક ભાગ હતો.
હરિશ્રી યુસુફે પોતાની વાતને આગળ વધારતાં તિલક, ક્રોસનું ચિહ્ન અને નમાજ દરમિયાન માથું ઝુકાવવાની ક્રિયાનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમના કહેવા પ્રમાણે આસ્થાના આ અલગ-અલગ સ્વરૂપોનો અંતિમ ઉદ્દેશ ઈશ્વર પ્રત્યે ભક્તિ વ્યક્ત કરવાનો છે. તેમણે એવી દલીલ કરી કે રીત અલગ હોય શકે, પરંતુ તેને લઈને માણસો વચ્ચે દુશ્મની ઊભી કરવાની જરૂર નથી.
યુસુફે સોશિયલ મીડિયા પર મજહબી ઓળખનો ઉપયોગ કરીને કોઈને ગાળો આપવા અથવા અપમાનિત કરવાની રીતની પણ ટીકા કરી. તેમણે કહ્યું કે મજહબનો હેતુ માણસોને એકબીજા સાથે લડાવવાનો નહીં, પરંતુ વધુ સારા માણસ બનાવવાનો છે. તેમણે મમૂટીની ટીકા કરનારને પોતાની આવી ટિપ્પણીઓ ફરી ન કરવાની પણ અપીલ કરી.
આ દરમિયાન યુસુફે ટીકાકારની વિચારસરણીની તુલના તાલિબાન સાથે પણ કરી. તેમણે કહ્યું કે આવી વિચારસરણી ભારત જેવા દેશમાં યોગ્ય નથી અને ભારતમાં રહીને લોકોને સાંપ્રદાયિક બનાવવાનું કામ ન કરવું જોઈએ.
મમૂટીના સામાજિક કાર્યોનો પણ ઉલ્લેખ
મમૂટીનો બચાવ કરતી વખતે હરિશ્રી યુસુફે માત્ર તિલકના મુદ્દા સુધી વાત સીમિત રાખી નહોતી. તેમણે મમૂટીની લાંબી કારકિર્દી અને સમાજસેવાનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે મમૂટીના સમર્થન હેઠળની સંસ્થાઓ અનેક સામાજિક કાર્યો સાથે જોડાયેલી છે અને બાળકોની મફત હાર્ટ સર્જરી માટે પણ મદદ કરવામાં આવી છે. યુસુફે ટીકાકારને સવાલ કર્યો કે જે વ્યક્તિ સમાજ માટે આટલું કામ કરે છે, તેના કપાળ પર તિલક લગાવવામાં આવ્યું તે બાબતને મજહબી અપરાધ ગણાવવાનો અર્થ શું છે?
મમૂટી મલયાલમ સિનેમાના સૌથી મોટા નામોમાંથી એક છે. ‘ભ્રમયુગમ’ માટે મળેલો નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ શ્રેષ્ઠ અભિનેતા તરીકે તેમનો ચોથો નેશનલ એવોર્ડ છે. અગાઉ પણ તેઓ ત્રણ વખત આ કેટેગરીમાં સન્માનિત થઈ ચૂક્યા છે. 2026માં તેમને પદ્મ ભૂષણથી પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
ટીકાકારના નિવેદનથી શરૂ થયો વિવાદ
આ સમગ્ર વિવાદમાં નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે મમૂટી તરફથી અત્યાર સુધી આ મામલે કોઈ જાહેર નિવેદન સામે આવ્યું નથી. વિવાદ તેમના ગુજરાત પ્રવાસ દરમિયાન થયેલા સ્વાગતના વિડીયોથી શરૂ થયો અને સોશિયલ મીડિયા પર ઇસ્લામી કટ્ટરપંથીઓની મજહબી ટિપ્પણી બાદ ચર્ચામાં આવ્યો. ત્યારબાદ હરિશ્રી યુસુફે મમૂટીના બચાવમાં જવાબ આપ્યો.
મુદ્દો માત્ર એટલો હતો કે ગુજરાતમાં આવેલા એક મહેમાનનું ભારતીય પરંપરા મુજબ તિલક કરીને સ્વાગત કરવામાં આવ્યું. પરંતુ મમૂટીની મુસ્લિમ ઓળખને આગળ રાખીને કેટલાક ઇસ્લામી કટ્ટરપંથીઓએ તેને મજહબી મુદ્દો બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. હરિશ્રી યુસુફે આ જ માનસિકતાને નિશાન બનાવીને કહ્યું કે ભારતની વિવિધ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓને એકબીજાની વિરુદ્ધ ઊભી કરવાની જરૂર નથી.
