Wednesday, April 24, 2024
More
    હોમપેજદેશજે આંખો માટે પાકું મકાન હતું માત્ર એક સપનું, મોદી સરકારે તેમના...

    જે આંખો માટે પાકું મકાન હતું માત્ર એક સપનું, મોદી સરકારે તેમના માટે બનાવી દીધા 3.3 કરોડ ઘર: જાણો પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજનાથી દેશમાં શું આવ્યું પરિવર્તન

    શહેરો અને ગામડાઓમાં અત્યાર સુધીમાં 3.3 કરોડ નવા મકાનો બનાવવામાં આવ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજનાએ જ્યાં લોકોના જીવનધોરણમાં સુધારો કર્યો છે, ત્યાં સામાજિક પરિવર્તનમાં પણ મદદ કરી છે. હવે સરકાર ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા લોકોને ઝડપથી ઘર આપવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે.

    - Advertisement -

    વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર દસ વર્ષ પૂર્ણ કરી રહી છે. અઠવાડીયા-પંદર દિવસમાં લોકસભાની ચૂંટણી જાહેર થવા જઈ રહી છે. વડાપ્રધાન મોદી દેશના ચોથા એવા PM છે જેમને 10 વર્ષનો કાર્યકાળ મળ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં તેમના કાર્યોનું મૂલ્યાંકન કરવું પણ ખૂબ જરૂરી બની જાય છે. જો વડાપ્રધાનના ભાષણોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવે તો જાણવા મળે છે કે, તેમણે જે યોજનાઓનો સૌથી વધુ ઉલ્લેખ કર્યો છે તેમાં પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજનાનું નામ મુખ્ય છે. આ યોજના થકી દેશમાં કરોડો લોકોને તેમના સપનાનું મકાન આપવામાં આવ્યું છે.

    આવાસ એટલે કે ઘર, ઘર-મકાન, તમે તેને જે પણ કહો, તે વિશ્વના દરેક માનવીની પ્રાથમિક જરૂરિયાતોમાંની એક છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે, પ્રથમ ઘર લગભગ 72000 વર્ષ પહેલા બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ પછી બદલાવ આવતા રહ્યા, ઘર બનાવવાની ટેક્નોલોજી બદલાતી રહી. આપણો દેશ 1947માં સ્વતંત્ર થયો, લગભગ 67 વર્ષ વીતી ગયા, પરંતુ વસ્તીના મોટા વર્ગને પાકી છત મળી શકી નહીં. છાંટ અને છપ્પરવાળા ઘરો દેશની ઓળખ બની ગયા.

    આ દરમિયાન અનેક યોજનાઓ આવી અને ગઈ પરંતુ દેશના કરોડો લોકોને એક પણ પાકું ઘર ન મળી શક્યું. દેશમાં એટલો વિકાસ થયો નહોતો કે લોકો પોતાના દમ પર મકાન બનાવી શકે અને સરકાર દરેક ક્ષેત્રની જેમ આ બાબતમાં પણ પાછળ રહી ગઈ હતી. જોકે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આ ચિત્ર બદલાયું છે. દેશના નગરો અને શહેરોના તેવા ભાગોમાં હવે કાચા ઘરો અને છાંટના મકાનો દેખાતા નથી, જ્યાં પહેલા લોકો જવામાં પણ અચકાતા હતા. ગામડાઓમાં પણ હવે ઘાંસવાળા અને છાંટના છાપરાઓનું સ્થાન નક્કર ઈંટોના મકાનોએ લીધું છે. આમાં સૌથી મોટી ભૂમિકા પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજનાની છે.

    - Advertisement -

    પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજનાએ બદલી શહેરોની સુરત

    પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના (PMAY) હેઠળ બે પ્રકારની યોજનાઓ ચાલી રહી છે. એક યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય શહેરી વિસ્તારોમાં ઘરો બાંધવાનો છે જ્યારે બીજી યોજનાનો હેતુ ગામડાઓમાં કાચા ઘરોને પાકાં ઘરોથી બદલવાનો છે.

    પીએમ આવાસ યોજના (શહેરી) જૂન, 2015માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેનો ધ્યેય શહેરોની ઝૂંપડપટ્ટી અને અન્ય વિસ્તારોમાં બાંધવામાં આવેલા કાચા મકાનોની જગ્યાએ પાકા મકાનો બનાવવાનો હતો. સરકારે શહેરી વિસ્તારોમાં નબળા વર્ગના લોકોને પાકા મકાનો બનાવવા માટે ₹2.5 લાખ આપવાની યોજના શરૂ કરી હતી. આ અંતર્ગત લાભાર્થી સરકાર પાસેથી સહાય લઈને તેની જમીન પર મકાન તૈયાર કરાવે છે. સરકાર તેમાંના કેટલાક લાભાર્થીઓને સરળ લોન પણ આપે છે.

    યોજનાની વિગતો આપતા ડેશબોર્ડમાં દર્શાવાયું છે કે, જૂન 2015થી, સરકારે યોજના હેઠળ દેશભરમાં 1.18 કરોડ મકાનોના નિર્માણને મંજૂરી આપી છે. તેમાંથી 1.14 કરોડ મકાનો પાયા પણ નાખી દેવામાં આવ્યા છે. દેશના શહેરી વિસ્તારોમાં 80.35 લાખ મકાનો બનાવવામાં આવ્યા છે અને તે કાર્ય પૂર્ણ પણ થયું છે. 34 લાખ મકાનોનું નિર્માણ વિવિધ તબક્કામાં ચાલી રહ્યું છે.

    દેશભરના શહેરી વિસ્તારોમાં કોઈ ઘર કાચું ન રહે તે માટે મોદી સરકારે ₹1.56 લાખ કરોડનો ખર્ચ કર્યો છે. આ પૈસા સીધા લાભાર્થીના ખાતામાં આપવામાં આવ્યા છે. મોદી સરકાર કહે છે કે, તે યોજના હેઠળ અન્ય ₹50,000 કરોડનું યોગદાન આપશે જેથી પાકા મકાનોના લક્ષ્યાંકને પૂર્ણ કરી શકાય. કેન્દ્ર સરકારે પણ આ યોજનાને ડિસેમ્બર 2025 સુધી લંબાવી છે જેથી કરીને ભારતમાં દરેક આવાસહીન વ્યક્તિને આવાસ ઉપલબ્ધ કરાવી શકાય.

    ઉત્તર પ્રદેશના લખીમપુર ખીરી જિલ્લાની નગર પંચાયતમાં રહેતા સુનીતાને આ યોજના હેઠળ ઘર મળ્યું છે. સુનીતા મંદિરની બહાર ફૂલ વેચે છે. તેઓ કહે છે કે, તેમની પાસે એટલી કમાણી નહોતી કે તેઓ એક મકાન પણ બનાવી શકે. તેઓ યોજનાનો લાભ મળ્યા પહેલાંની પરિસ્થિતિ વિશે જણાવે છે, “આજથી 7 વર્ષ પહેલાં સુધી ઘરનો અડધો ભાગ કાચો હતો અને અડધો ટાટનો હતો. પાકી છત ન હોવાને કારણે વરસાદમાં ભારે મુશ્કેલી પડતી હતી. તડકો અને ઠંડી પણ સહન કરવી પડી હતી. વીજળીનું કનેક્શન પણ નહોતું.”

    તેમને આ યોજના હેઠળ આવાસ મળ્યું છે. તેમણે પોતાનું કાચું મકાન તોડીને પાકું મકાન બનાવ્યું છે. આ ઘર બનાવવા માટે સુનીતા અને તેમના પરિવારે પોતે મજૂર તરીકે કામ કર્યું અને મજૂરો માટેના પૈસા પણ બચાવ્યા છે. હવે સુનીતા પાકા મકાનમાં રહે છે. તેમાં બે રૂમ છે. તેમનું ઘર પાકું હોવાને કારણે તેમને બીજી ઘણી યોજનાઓનો લાભ મળ્યો છે.

    ગામમાંથી હટી ગયા છાપરા અને તાડપત્રી

    પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના (ગ્રામીણ) 2016માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. શહેરોમાં પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના લાગુ કર્યાના એક વર્ષ પછી. તેનો ધ્યેય દેશના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી કાચા મકાનોને દૂર કરવાનો અને બધાને પાકા ઘર આપવાનો હતો. આ યોજના હેઠળ, સરકારે દેશના ગામડાઓમાં રહેતા લોકોને ઘર દીઠ ₹1.20 લાખ આપવાનું નક્કી કર્યું હતું. જોકે, પહાડી વિસ્તારોમાં થોડી વધુ રકમ આપવામાં આવે છે. સરકારે આ માટે ટેક્નોલોજીની મદદ પણ લીધી હતી. લોકેશન દ્વારા મકાનોને જીઓટેગ કરવામાં આવ્યા હતા.

    દેશના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આ યોજના હેઠળ અત્યાર સુધીમાં 2.94 કરોડ મકાનોને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. તેમાંથી 2.57 કરોડ મકાનો બની ચૂક્યા છે. કેન્દ્ર સરકારનો ટાર્ગેટ 2.95 કરોડ ઘર બનાવવાનો છે પરંતુ હવે તેમાં વધારો કરી શકાય છે. આ યોજના હેઠળ અત્યાર સુધીમાં 3.24 કરોડ લોકોએ નોંધણી કરાવી છે. જ્યારે પ્રથમ વર્ષ 2016-17માં આ યોજના હેઠળ માત્ર 2,115 મકાનો બાંધવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે 2017-18માં આ સંખ્યા વધીને 44.93 લાખ થઈ ગઈ છે. આ પછી, આ સંખ્યા દર વર્ષે વધી રહી છે.

    સ્ત્રી સશક્તિકરણમાં પણ આગળ છે યોજના

    આ યોજનાનો લાભ મેળવનાર સૌથી મોટો વર્ગ અનુસૂચિત જાતિ/જનજાતિનો છે. યોજના હેઠળ બાંધવામાં આવેલા મકાનોમાંથી, 44% ઘર SC/ST લાભાર્થીઓ માટે ગયા છે. લઘુમતીઓને પણ 13% મકાનો આપવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત આ યોજનાએ મહિલા સશક્તિકરણમાં પણ મોટી ભૂમિકા ભજવી છે. યોજના હેઠળ બાંધવામાં આવેલા 72% મકાનોમાં મહિલાઓને સંયુક્ત રીતે અથવા એકલા મકાનના માલિકી હક્કો આપવામાં આવ્યા છે. આ યોજનાનો લાભ પણ ઝડપથી પહોંચ્યો છે. આ હેઠળ આપવામાં આવેલા 77% મકાનોનું બાંધકામ એક વર્ષમાં પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું.

    યોજના હેઠળ શહેરો અને ગામડાઓમાં અત્યાર સુધીમાં 3.3 કરોડ નવા મકાનો બનાવવામાં આવ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજનાએ જ્યાં લોકોના જીવનધોરણમાં સુધારો કર્યો છે, ત્યાં સામાજિક પરિવર્તનમાં પણ મદદ કરી છે. હવે સરકાર ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા લોકોને ઝડપથી ઘર આપવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે. સરકાર આ લોકો માટે મોટા પગલા લઈ રહી છે.

    - Advertisement -

    સંબંધિત લેખો

    - Advertisement -

    તાજા સમાચાર

    ચૂકશો નહીં